Dọc Quốc lộ 1 và đường Trường Chinh đoạn qua Trung Mỹ Tây có nhiều quán cơm bình dân, cơm tấm, quán phở, quán nhậu ven đường và một số quán mở tới khuya, khách chính là tài xế xe tải, xe khách, thợ, người làm ca và người đi đường xa. Chọn quán ở đây khác chọn quán trong hẻm: điều đầu tiên cần nghĩ là chỗ dừng xe an toàn, sau đó mới tới món.
Hai trục này là đường lớn của cửa ngõ tây bắc, nối nội thành với Hóc Môn, Củ Chi, Tây Ninh và các tỉnh miền Tây, miền Đông qua Quốc lộ 1. Xe lớn đi ngày đêm nên kiểu quán phục vụ người đi đường hình thành tự nhiên. Bài viết về kiểu quán, cách dừng, cách gọi món và tránh hớ; không nêu tên quán, không nêu giá.
Vì sao hai trục này có kiểu quán riêng
Quốc lộ 1 qua vùng này là đoạn đường vành đai phía bắc thành phố, xe tải, xe container, xe khách chạy liên tục. Đường Trường Chinh dẫn từ phía Tân Bình ra hướng nút giao An Sương, cũng đông xe cả ngày. Người lái xe đường dài cần chỗ ăn nhanh, có chỗ đậu xe lớn, mở cả giờ mà quán trong hẻm đã đóng cửa. Quán ven hai trục mọc lên để lấp đúng nhu cầu đó.
Ngoài tài xế, khách của quán ven đường còn là thợ xây, thợ cơ khí ở các xưởng gần đó, công nhân kho bãi, người bán hàng ở các cửa hàng mặt đường, và cả người ở trọ gần đó ra ăn tối muộn. Món ăn vì vậy chắc bụng, nhiều cơm, nhiều thịt, nấu sẵn để lấy ra nhanh: cơm phần, cơm tấm, phở, hủ tiếu, bánh canh, cháo, mì xào.
Mặt khác, đường lớn kéo theo bụi, tiếng ồn và nguy cơ va chạm khi xe ra vào. Quán tốt ở đây là quán biết lùi bàn ghế vào trong, có sân trước cho xe đậu, có người hướng dẫn xe ra vào. Quán bày bàn sát mép đường, khách phải dừng xe ngay làn chạy là quán nên tránh, dù món ngon đến đâu.
Các kiểu quán dọc đường và khi nào nên chọn
Phân loại theo cách quán vận hành, không phải theo tên món, để bạn nhận ra từ xa.
| Kiểu quán | Nhận ra bằng | Hợp lúc | Cần để ý |
|---|---|---|---|
| Quán cơm bình dân có sân đậu xe lớn | Sân rộng phía trước, xe tải đậu ngoài, tủ kính nhiều món | Bữa chính của tài xế, ăn nhanh | Hỏi giá món mặn trước khi lấy nhiều món |
| Quán cơm tấm, phở, hủ tiếu mặt đường | Bếp than hoặc nồi nước lèo trước cửa | Sáng sớm, trưa, tối | Giờ cao điểm khó dừng, chọn quán có lề rộng |
| Quán nhậu ven đường | Bàn thấp, nhiều bàn nhóm, mở từ chiều | Nhóm bạn, đồng nghiệp sau giờ làm | Không lái xe sau khi uống rượu bia |
| Quán cháo, mì, bánh canh mở khuya | Đèn sáng khi xung quanh đã tắt | Người làm ca, tài xế chạy đêm | Chọn chỗ đông người, có ánh sáng |
| Xe đẩy, gánh hàng ven lề | Không có bàn ghế cố định | Mua mang đi | Không dừng xe giữa làn đường để mua |
Với người lái ô tô con hay xe tải, sân đậu là tiêu chí số một. Với người đi xe máy, chỗ dắt xe lên lề an toàn và có người trông là đủ. Ai đi một mình buổi tối nên ưu tiên quán đông người, có ánh sáng và có người trông xe.
Dừng xe ăn ở đường lớn: trình tự an toàn
Phần lớn sự cố ở quán ven quốc lộ không phải do thức ăn mà do dừng xe và ra vào đường. Trình tự dưới đây là thói quen của người đi đường lâu năm.
- Nhìn quán từ xa, quyết định sớm. Bật xi nhan và giảm tốc từ trước, không phanh gấp khi đã sát quán, vì xe phía sau thường chạy nhanh.
- Vào hẳn trong lề hoặc sân. Xe máy dắt lên lề theo chỉ dẫn của người giữ xe; ô tô đậu vào sân, không đậu dở dang lấn làn.
- Khoá xe, mang theo đồ giá trị. Điện thoại, ví, giấy tờ để trên người, không để trên xe hay trên bàn sát lề đường.
- Chọn bàn lùi vào trong. Tránh bàn sát lòng đường, vừa đỡ bụi vừa an toàn nếu có xe mất lái.
- Gọi món, hỏi giá món tính theo phần lớn. Với quán cơm, hỏi trước giá các món mặn đắt như cá, tôm, sườn nếu định lấy nhiều.
- Khi ra về, nhờ người giữ xe hướng dẫn. Ra đường chậm, quan sát cả hai phía, nhập làn khi có khoảng trống, nhất là ban đêm khi xe lớn chạy nhanh.
Với xe tải, xe khách, thêm một việc là để ý chiều cao, tải trọng đường vào sân quán và chỗ quay đầu. Không quay đầu xe lớn ở chỗ không cho phép chỉ để vào quán bên kia đường.
Gọi món và tránh hớ
Quán cơm tủ kính: hỏi giá theo món mặn. Cơm, rau, canh thường tính chung, phần thịt cá mới làm giá chênh. Lấy nhiều món mặn đắt mà không hỏi trước là chỗ hay sinh tranh cãi. Câu hỏi đơn giản "món này tính bao nhiêu" giải quyết được hết.
Món theo ký, theo con. Gà, vịt, cá, lẩu, đồ nướng ở quán nhậu ven đường có thể tính theo ký hoặc theo con. Hỏi rõ cân sống hay cân đã làm, hỏi khoảng bao nhiêu tiền cho số người trước khi gọi.
Khăn lạnh, đồ ăn kèm, nước đá. Một số quán tính riêng khăn lạnh, đậu phộng, bánh tráng, đồ chua đặt sẵn trên bàn. Không dùng thì có thể nhờ cất đi, hoặc hỏi trước có tính tiền không.
Xin hoá đơn, xin ghi rõ. Đi công tác cần chứng từ thì hỏi quán có xuất hoá đơn không trước khi ăn. Với quán nhỏ, xin ghi rõ từng món trên giấy là cách tránh nhầm lẫn khi tính tiền.
Thái độ lịch sự giải quyết được nhiều thứ. Phần lớn quán ven đường làm ăn tử tế, khách quen là tài xế quay lại nhiều lần. Nếu có nhầm lẫn, nói nhẹ nhàng và đối chiếu từng món thường xong nhanh hơn to tiếng. Trường hợp bị ép giá rõ ràng hoặc bị đe doạ, giữ bình tĩnh, ghi lại hoá đơn, hình ảnh và báo công an phường hoặc gọi số khẩn cấp của công an; đừng giằng co giữa đường.
Ăn cùng nhóm thợ, nhóm tài xế. Khi đi theo đoàn, nên cử một người đứng ra gọi món và tính tiền. Gọi theo phần chung cho cả nhóm thường nhanh và dễ chia hơn mỗi người gọi một kiểu, nhất là ở quán đông vào giờ ăn.
Ăn khuya và người làm ca đêm
Người chạy xe đêm, bảo vệ, công nhân ca ba, nhân viên trực tổng đài là khách của các quán mở khuya ven hai trục lớn. Món khuya thường nhẹ hơn ban ngày: cháo, hủ tiếu, mì, bánh canh, cơm chiên. Sau nửa đêm, số quán còn mở giảm hẳn, và những quán còn mở thường là quán quen của người làm đêm.
Ăn khuya một mình nên chọn quán sáng đèn, có vài khách khác, gần chỗ đậu xe. Không mang theo nhiều tiền mặt, không để điện thoại trên bàn sát lề. Về muộn thì đi đường lớn có đèn thay vì cắt qua hẻm vắng cho nhanh; đây là lời khuyên chung cho mọi khu ven đô có nhiều đường nhánh tối.
Với tài xế chạy đêm, bữa khuya còn là lúc nghỉ chân. Một bữa ăn vừa phải, rửa mặt, đi lại cho giãn người và chợp mắt ngắn nếu buồn ngủ an toàn hơn nhiều so với uống thêm cà phê rồi chạy tiếp. Buồn ngủ khi lái xe là nguyên nhân tai nạn khó lường trên các trục lớn ban đêm.
Về sức khoẻ, người làm ca đêm hay ăn một bữa lớn lúc nửa đêm rồi đi ngủ ngay sáng ra. Nhiều người thấy dễ chịu hơn khi chia nhỏ: một bữa nhẹ trong ca, một bữa vừa sau ca, tránh đồ quá nhiều dầu mỡ và cà phê sát giờ ngủ. Đây là thói quen chung, ai có bệnh dạ dày hay tim mạch nên hỏi bác sĩ.
Món hay gặp ở quán ven đường và cách ăn cho đỡ mệt
Cơm phần tủ kính. Món chủ lực, nhiều món mặn kho, chiên, xào, cơm ăn thêm thoải mái. Hợp với người lao động nặng, nhưng người ngồi lái xe cả ngày ăn quá no dễ buồn ngủ trên đường. Nhiều tài xế lâu năm chọn ăn vừa, thêm canh và rau, rồi nghỉ một lát trước khi chạy tiếp.
Cơm tấm. Bán từ sáng sớm tới tối ở nhiều quán ven Trường Chinh. Sườn nướng than trước cửa, ăn nhanh, dễ mang đi. Món này khá nhiều đạm và dầu mỡ, nên ăn kèm đồ chua, dưa leo, cà chua.
Phở, hủ tiếu, bánh canh. Món nước nóng hợp cả bữa sáng lẫn bữa khuya. Ăn món nước khi trời nóng giúp bù nước, nhưng nước dùng nhiều muối, người phải kiêng mặn nên bớt chan.
Cháo lòng, cháo gà, cháo vịt. Món khuya quen thuộc. Với lòng, tiết và nội tạng, chọn quán đông khách, nồi luôn sôi, đồ được luộc chín kỹ.
Mì xào, cơm chiên, hủ tiếu xào. Món nhanh của quán nhậu và quán khuya, làm theo từng phần trên chảo nóng. Nhiều dầu, ăn thỉnh thoảng thì không sao.
Nước uống. Trà đá là thứ gần như quán nào cũng có. Nên chọn quán dùng đá viên sạch đóng bao, ly rửa sạch. Mang theo chai nước riêng cho đoạn đường dài cũng là thói quen tốt.
Rượu bia và đường về
Quán nhậu ven Quốc lộ 1 và Trường Chinh đông từ chiều tối, khách là nhóm thợ, đồng nghiệp, bạn bè. Điều phải nói thẳng là luật giao thông hiện hành cấm người điều khiển phương tiện có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở, và lực lượng chức năng thường kiểm tra nồng độ cồn trên các trục lớn của thành phố. Đã uống thì không lái xe, kể cả xe máy.
Cách nhiều nhóm làm là cử một người không uống để chở, gọi xe công nghệ hoặc taxi về, hoặc chọn quán gần chỗ ở để đi bộ. Nếu đi xe máy đến quán, có thể gửi xe lại nơi có người giữ qua đêm nếu quán nhận, hoặc nhờ người quen chạy về giúp. Chi phí gọi xe về luôn thấp hơn rủi ro tai nạn hay bị xử phạt.
Một lưu ý khác là ngồi quán sát đường lúc khuya, khi người đã ngà say, dễ xảy ra va chạm với người lạ hoặc tai nạn khi băng qua đường. Nên ngồi bàn phía trong, về sớm trước khi quán vắng, và để ý bạn trong nhóm đã quá chén.
Câu hỏi thường gặp
Quán ven Quốc lộ 1 có mở suốt đêm không?
Có một số quán mở tới khuya để phục vụ tài xế và người làm ca, nhưng không phải quán nào cũng mở suốt đêm, và giờ giấc thay đổi theo mùa, theo chủ quán. Người làm ca nên tự ghi lại vài quán còn mở sau giờ tan ca của mình thay vì trông vào thông tin chung.
Xe tải có chỗ dừng ăn trên đoạn này không?
Có quán cơm bình dân có sân rộng cho xe tải đậu, thường nằm ở những đoạn mặt đường thoáng. Trước khi vào, quan sát chiều rộng sân, chỗ quay đầu và biển báo cấm dừng đỗ. Không đậu xe lớn dưới lòng đường hay trên làn xe chạy để vào quán.
Có nên ăn ở quán bày bàn sát mép đường không?
Nên tránh nếu có lựa chọn khác. Bàn sát mép đường bám bụi, khói xe và có nguy cơ va chạm khi xe lớn chạy ngang hoặc mất lái. Chọn quán lùi vào trong, có sân trước hoặc mái che, ngồi bàn phía trong.
Làm sao tránh bị tính tiền quá cao ở quán ven đường?
Hỏi giá trước với các món mặn đắt ở quán cơm tủ kính, món tính theo ký ở quán nhậu, và hỏi khăn lạnh, đồ ăn kèm có tính tiền không. Phần lớn quán làm ăn tử tế; hỏi trước chỉ là để hai bên rõ ràng, tránh hiểu lầm.
Ăn khuya một mình ở đây có an toàn không?
Nhìn chung được nếu chọn quán sáng đèn, có khách khác, có người giữ xe. Không để điện thoại, ví trên bàn sát lề, không mang nhiều tiền mặt. Về muộn thì đi đường lớn có đèn, tránh cắt qua hẻm vắng.
Đã uống một ít bia thì có được chạy xe máy về không?
Không. Luật giao thông hiện hành cấm điều khiển phương tiện khi trong người có nồng độ cồn, không phân biệt uống ít hay nhiều. Nên gọi xe công nghệ, taxi, nhờ người không uống chở về, hoặc gửi xe lại nơi có người giữ và lấy vào hôm sau.