Kẹt xe giờ cao điểm ở Trung Mỹ Tây: điểm nghẽn, khung giờ và cách đi làm đỡ mệt

Giờ cao điểm ở Trung Mỹ Tây kẹt vì ba dòng xe gặp nhau trên cùng vài con đường: người trong vùng đi ra Trường Chinh để vào nội đô, dân văn phòng từ nơi khác đổ về Công viên phần mềm Quang Trung trên đường Tô Ký, và xe tải, xe khách chạy suốt trên Quốc lộ 1. Điểm chậm nhất thường là chỗ các đường nhánh đổ ra quốc lộ, đoạn quanh cổng Công viên phần mềm và hướng về phía An Sương.

Không có mẹo nào xoá được kẹt xe, nhưng hiểu dòng xe chạy theo giờ nào, hướng nào thì sắp xếp được ngày đi làm cho đỡ mất thời gian. Bài không nêu số phút cụ thể vì chúng thay đổi theo ngày, theo thời tiết và theo công trình đang làm; số liệu thời gian trong bài, nếu có, là ví dụ giả định.

Ba dòng xe, ba nhịp

Dòng thứ nhất là người sống ở Trung Mỹ Tây và các vùng lân cận như Hóc Môn, Củ Chi cũ đi làm, đi học ở nội đô. Buổi sáng dòng này chảy về phía Trường Chinh và các lối vào Tân Bình, Gò Vấp; buổi chiều chảy ngược ra. Đây là dòng lớn nhất về số người, phần đông đi xe máy.

Dòng thứ hai là dân văn phòng và sinh viên đi vào Công viên phần mềm Quang Trung và các trường quanh đó. Nhiều người trong số này lại sống ở nội đô hoặc ở các phường khác, nên buổi sáng họ đi ra phía tây bắc, ngược với dòng thứ nhất. Hai dòng ngược nhau làm các nút giao bận cả hai chiều chứ không chỉ một chiều như ở nhiều nơi khác.

Dòng thứ ba là xe tải, container, xe khách liên tỉnh trên Quốc lộ 1. Dòng này không theo giờ hành chính mà chạy suốt ngày, dày hơn về đêm. Ban ngày, khi xe máy của hai dòng kia đổ ra quốc lộ hoặc băng qua quốc lộ, xe lớn buộc phải chạy chậm theo, và chỉ một chiếc xe tải dừng sai chỗ cũng làm cả đoạn đường đứng lại.

Thêm vào đó là những chuyến đi ngắn trong phường: đưa con đi học, đi chợ sáng, giao hàng. Các chuyến này dồn vào đúng khung giờ trước bảy rưỡi sáng và từ bốn rưỡi chiều, cũng là lúc hai dòng lớn đông nhất.

Khung giờ trong ngày

Bảng dưới tả nhịp chung theo quan sát thường ngày của người đi lại trong vùng, không phải số liệu đo đếm. Giờ cụ thể xê dịch theo mùa học, thời tiết và các công trình đang thi công.

Điều đáng nhớ là cao điểm chiều thường kéo dài hơn và khó đoán hơn cao điểm sáng, vì giờ tan làm không đều và mưa chiều mùa mưa hay rơi đúng lúc tan tầm. Nếu chỉ có thể dời một chuyến trong ngày, dời chuyến chiều thường được lợi nhiều hơn.

Những điểm nghẽn quen thuộc

Người đi lại thường xuyên trong vùng sẽ nhận ra cùng một nhóm điểm chậm. Danh sách dưới đây tả theo loại điểm chứ không xếp hạng; mức độ thay đổi theo từng thời kỳ.

• Chỗ các đường nhánh đổ ra Quốc lộ 1. Xe máy từ trong phường ra quốc lộ, xe tải từ quốc lộ rẽ vào kho, cộng thêm người quay đầu, khiến những đầu đường này hay ùn thành cục.
• Khu cầu vượt Quang Trung. Luồng đi thẳng trên cầu thường trôi, nhưng đường dưới cho xe rẽ và xe máy phải chờ đèn qua nhiều pha.
• Đoạn Tô Ký quanh cổng Công viên phần mềm. Giờ vào làm và tan làm, xe máy rẽ vào cổng, xe đưa đón và xe công nghệ dừng sát lề, người đi bộ băng qua đường.
• Cổng trường trên Nguyễn Ảnh Thủ và các đường khu dân cư. Phụ huynh dừng đón đưa chiếm một phần lòng đường trong mười lăm, hai mươi phút quanh giờ vào lớp và tan lớp.
• Hướng về phía An Sương và Trường Chinh. Xe từ nhiều hướng dồn vào một nút giao lớn; đây là điểm nghẽn của cả cửa ngõ tây bắc, có bài riêng ở trang về Hóc Môn.
• Các đoạn có công trình. Rào chắn thi công cống, mở rộng đường hay công trình giao thông lớn thu hẹp mặt đường trong thời gian dài; vị trí thay đổi theo từng giai đoạn.

Với mỗi điểm này, câu hỏi hữu ích không phải là "tránh bằng cách nào" mà là "mình có thật sự phải đi qua nó vào đúng giờ đó không". Nhiều khi câu trả lời là không, nếu chịu đổi giờ hoặc đổi chỗ gửi xe.

Hai chiều đều đông: lợi và hại của người làm ở Công viên phần mềm

Người vừa sống vừa làm trong phường có lợi thế rõ nhất: quãng đường đi làm ngắn, phần lớn đi bằng đường nhánh, gần như không phải ra Trường Chinh. Với nhiều kỹ sư, nhân viên văn phòng, việc thuê chỗ ở gần Công viên phần mềm chủ yếu là để đổi lấy thời gian, chứ không phải vì rẻ.

Người sống ở nội đô mà làm ở Công viên phần mềm thì đi ngược dòng chính buổi sáng, thường đỡ hơn người đi chiều vào nội đô. Nhưng ở các nút giao, đi ngược dòng không có nghĩa là trôi: đèn tín hiệu phải chia thời gian cho cả hai chiều, và xe máy đi ngược dòng vẫn phải chờ ở những chỗ quay đầu, chỗ rẽ trái. Buổi chiều thì ngược lại, họ đi về cùng chiều với dòng người tan làm đi vào nội đô, nên chuyến về thường lâu hơn chuyến đi.

Với người làm ca, như nhân viên tổng đài, hỗ trợ khách hàng theo giờ nước ngoài, giờ đi về lệch hẳn khỏi cao điểm. Lợi là đường thoáng, hại là phải đi lúc tối muộn hoặc sáng sớm, khi xe tải trên quốc lộ đông và đèn đường không đều. Những người này nên chú ý an toàn đi đêm nhiều hơn là chuyện kẹt xe.

Cách sắp xếp ngày đi làm cho đỡ mệt

Đi sớm hơn hai mươi, ba mươi phút. Ở vùng này, ranh giới giữa đường thoáng và đường kẹt buổi sáng khá rõ. Rời nhà sớm hơn một chút thường tiết kiệm nhiều hơn thời gian bỏ ra, và có thời gian ăn sáng gần chỗ làm thay vì ăn vội.

Hỏi công ty về giờ làm linh hoạt. Nhiều công ty công nghệ cho phép vào làm trong một khoảng giờ hoặc làm từ xa vài ngày mỗi tuần. Lệch giờ vào làm nửa tiếng có khi đủ để tránh hẳn cao điểm.

Chọn chỗ ở theo đường đi, không theo khoảng cách. Một chỗ ở cùng phía quốc lộ với chỗ làm, đi bằng đường nhánh, thường đỡ hơn chỗ gần hơn mà phải băng quốc lộ hay đi qua cổng trường giờ cao điểm.

Gom việc ra ngoài vào giờ thấp điểm. Đi chợ, gửi hàng, làm giấy tờ nên dồn vào giữa buổi sáng hoặc đầu giờ chiều. Cuối tuần là lúc tốt để làm các việc cần đi xa.

Xem tình trạng đường trước khi đi. Ứng dụng bản đồ trên điện thoại cho biết đoạn nào đang đỏ. Xem trước năm phút khi rời nhà giúp chọn giữa hai lối thay vì đứng giữa đường mới biết.

Có kế hoạch cho ngày mưa. Mưa lớn chiều tối là lúc kẹt nặng nhất. Áo mưa để sẵn trong cốp, sạc đầy điện thoại, và chấp nhận chờ mưa ngớt ở chỗ làm thay vì lao ra đường đúng lúc đông nhất.

Đường thay thế và giới hạn của nó

Người ở lâu biết vài lối đi tắt qua đường đánh số, qua hẻm lớn để tránh đầu đường đổ ra quốc lộ hoặc tránh cổng trường. Những lối này có ích, nhưng có giới hạn. Đường nhánh hẹp, nhiều nhà dân, chỉ cần vài chục xe máy cùng chọn là thành kẹt; và khi ứng dụng bản đồ bắt đầu gợi ý lối tắt đó cho mọi người, nó không còn là lối tắt.

Về phía Hóc Môn và các phường khác, các trục như Nguyễn Ảnh Thủ, Lê Văn Khương hay đường qua khu Tân Thới Hiệp cũ cũng được dùng để tránh An Sương với một số điểm đến. Nhưng các đường này cũng là đường của dân cư hai bên, cũng có chợ, có trường, nên giờ cao điểm cũng chậm. Chọn lối thay thế khi điểm đến thật sự nằm về phía đó, chứ không phải vì nghe nói lối ấy vắng.

Một nguyên tắc nên giữ: lối thay thế chỉ dùng khi bạn đã thuộc nó vào ban ngày. Lần đầu đi một lối tắt vào giờ cao điểm hoặc buổi tối, bạn dễ gặp hẻm cụt, đoạn đào đường hay đoạn ngập mà người địa phương đã biết từ trước.

Cuối cùng, đừng biến việc tránh kẹt thành lý do đi ngược chiều, leo vỉa hè hay chạy vào làn xe buýt. Những cách này tiết kiệm được ít phút nhưng là nguyên nhân của rất nhiều va chạm trong giờ đông.

Giữ sức khoẻ khi ngày nào cũng kẹt

Người đi xe máy hằng ngày qua quốc lộ và các trục đông chịu khói bụi, tiếng ồn và nắng nhiều hơn người ta nghĩ. Khẩu trang lọc bụi tốt, áo khoác chống nắng, kính chắn gió hoặc mũ có kính là đồ nên có. Mang theo nước uống, nhất là những ngày nắng gắt khi đứng chờ đèn lâu dưới cầu vượt.

Kẹt xe kéo dài làm người ta sốt ruột, và sốt ruột là lúc dễ lấn làn, vượt ẩu, cự cãi với người bên cạnh. Một cách đơn giản để giữ bình tĩnh là tính sẵn thời gian dư cho chuyến đi; khi đã biết chuyến đi có thể mất thêm hai mươi phút, người ta ít bực bội hơn khi gặp kẹt.

Với người đau lưng, đau cổ vì chạy xe lâu, nên chỉnh lại tư thế ngồi, gương và chiều cao yên, nghỉ vài phút giữa chặng nếu đường dài. Khi các cơn đau kéo dài hoặc tê tay chân, nên đi khám thay vì tự chịu. Đi lại mỗi ngày là chuyện lâu dài, đáng để đầu tư cho một chỗ ngồi đúng tư thế và đồ bảo hộ tử tế.

Câu hỏi thường gặp

Giờ nào ở Trung Mỹ Tây kẹt nhất?

Thường là cao điểm chiều, khoảng từ bốn rưỡi đến bảy giờ tối, khi tan làm, tan học và đi chợ chồng lên nhau, mùa mưa còn nặng hơn. Cao điểm sáng ngắn hơn, tập trung khoảng sáu rưỡi đến tám rưỡi. Đây là nhịp chung theo quan sát, không phải số đo; ngày cụ thể có thể khác.

Làm ở Công viên phần mềm Quang Trung thì nên ở đâu cho đỡ kẹt?

Nên ở cùng phía quốc lộ với Công viên phần mềm và đi tới chỗ làm bằng đường nhánh, không phải băng quốc lộ hay đi qua cổng trường vào giờ cao điểm. Đi xem phòng vào đúng giờ mình sẽ đi làm để thấy thật đường đi.

Đi xe buýt có đỡ kẹt hơn xe máy không?

Xe buýt cũng chạy chung đường nên vẫn chịu kẹt, có khi chậm hơn xe máy ở đoạn đông. Lợi là đỡ mệt, không phải tự lái và tránh mưa nắng. Nếu tuyến phù hợp và bạn tính dư thời gian, xe buýt là lựa chọn đáng thử cho người đi làm hằng ngày.

Có nên đi đường hẻm để tránh kẹt không?

Chỉ nên đi những lối bạn đã thuộc vào ban ngày. Đường hẻm hẹp, nhiều nhà dân, trẻ con, dễ thành kẹt khi nhiều xe cùng chọn. Khi đi hẻm phải chạy chậm, nhường người đi bộ, không bấm còi inh ỏi.

Trước kỳ nghỉ lễ, đi về quê từ đây nên tránh lúc nào?

Chiều tối ngày cuối trước kỳ nghỉ thường rất đông ở hướng ra quốc lộ và về phía An Sương. Đi sớm từ sáng hôm trước hoặc đi khuya, tuỳ sức khoẻ và phương tiện, thường đỡ hơn. Nên xem thông báo phân luồng của cơ quan chức năng trước kỳ nghỉ.

Kẹt xe kéo dài vì công trình thì hỏi thông tin ở đâu?

Các công trình giao thông lớn thường có thông báo phân luồng của cơ quan quản lý giao thông thành phố và chủ đầu tư, đăng trên báo chí và cổng thông tin chính thức. Ứng dụng bản đồ cũng cập nhật đoạn bị rào. Không nên dựa vào tin đồn trên mạng xã hội về thời gian hoàn thành.