Ở Trung Mỹ Tây, người không có xe máy vẫn đi lại được bằng bốn cách ghép với nhau: xe buýt chạy theo các trục lớn như Quốc lộ 1, Trường Chinh, Tô Ký; xe công nghệ hai bánh và bốn bánh đặt qua ứng dụng; xe đưa đón của công ty hoặc trường; và đi bộ cho những quãng ngắn trong phường. Cách hợp nhất thường là xe buýt hoặc xe đưa đón cho chặng dài, xe công nghệ hoặc đi bộ cho chặng cuối.
Bài viết cho sinh viên năm nhất, người mới lên thành phố tìm việc, kỹ sư từ nơi khác đến làm ở Công viên phần mềm Quang Trung chưa kịp mua xe, và người lớn tuổi không còn chạy xe. Bài không nêu số tuyến, giờ chạy hay giá vé, vì những thứ này do cơ quan quản lý vận tải công cộng điều chỉnh theo từng thời kỳ; hãy tra trên ứng dụng và cổng thông tin chính thức trước khi đi.
Ai thường đi lại không cần xe riêng ở đây
Trung Mỹ Tây là nơi rất nhiều người đến sống trong vài tháng đầu chưa có xe: sinh viên năm nhất của các trường quanh vùng, người lên thành phố đi làm công nhân, nhân viên mới của các công ty trong Công viên phần mềm Quang Trung, người đi thực tập. Nhiều người cũng chủ động không mua xe, vì chỗ ở gần chỗ làm, vì không quen chạy xe trên quốc lộ hoặc vì muốn tiết kiệm.
Nhóm thứ hai là người lớn tuổi và người bị hạn chế vận động. Họ đi chợ, đi khám bệnh, thăm con cháu bằng xe buýt, xe công nghệ hoặc nhờ người nhà. Nhóm thứ ba là học sinh chưa đủ tuổi chạy xe máy có dung tích lớn; các em đi bộ, đi xe đạp, xe đạp điện, xe buýt hoặc được đưa đón.
Mỗi nhóm cần một cách ghép khác nhau. Người đi làm văn phòng quan tâm tới đúng giờ và đỡ mệt. Sinh viên quan tâm tới chi phí cả tháng. Người lớn tuổi quan tâm tới chỗ lên xuống an toàn, ít phải băng qua đường lớn. Phần dưới đi từng phương tiện rồi ghép lại theo việc.
Xe buýt: chạy theo trục lớn, tra trước khi đi
Các tuyến xe buýt qua vùng này chủ yếu chạy theo những trục lớn: Quốc lộ 1, Trường Chinh, Tô Ký và các đường nối sang Hóc Môn, Gò Vấp. Có tuyến nối về khu trung tâm cũ, có tuyến nối với các bến xe, các trường đại học, các khu dân cư khác. Mạng tuyến được điều chỉnh khá thường xuyên: mở tuyến mới, đổi lộ trình, đổi điểm đầu cuối. Vì vậy thông tin truyền miệng từ người đi trước vài năm có thể đã cũ.
Cách tra đáng tin nhất là dùng ứng dụng tra cứu xe buýt của thành phố hoặc các ứng dụng bản đồ có chế độ phương tiện công cộng, rồi đối chiếu với thông tin trên trang chính thức của cơ quan quản lý vận tải hành khách công cộng. Khi tra, nhìn ba thứ: tuyến có qua gần chỗ bạn ở không, trạm gần nhất nằm cùng phía đường hay bên kia đường, và tần suất chuyến vào giờ bạn đi.
Thanh toán trên xe buýt thành phố nay có nhiều cách: tiền mặt, vé tháng, và ở nhiều tuyến là thẻ hoặc ứng dụng thanh toán không tiền mặt. Mỗi tuyến có thể áp dụng khác nhau, nên hỏi nhân viên trên xe ở chuyến đầu tiên. Người đi làm, đi học hằng ngày nên tìm hiểu vé tháng hoặc ưu đãi cho học sinh, sinh viên, người cao tuổi theo quy định hiện hành.
Một điều thực tế: xe buýt chạy chung đường với xe máy, ô tô, nên giờ cao điểm vẫn chậm. Đi xe buýt là để đỡ mệt và đỡ tốn, không phải để nhanh hơn. Tính dư thời gian là điều kiện để xe buýt thành lựa chọn dễ chịu.
Đi chuyến xe buýt đầu tiên từ Trung Mỹ Tây
Chuyến đầu luôn là chuyến khó nhất. Làm theo trình tự dưới đây sẽ đỡ bỡ ngỡ.
- Tra tuyến từ tối hôm trước: chỗ lên, chỗ xuống, có phải chuyển tuyến không, chuyến cuối trong ngày khoảng mấy giờ.
- Xem vị trí trạm trên bản đồ, chú ý trạm nằm bên nào của đường. Ở Quốc lộ 1 và Trường Chinh, đứng nhầm bên là phải đi một vòng xa để sang bên kia.
- Ra trạm sớm hơn giờ dự kiến, đứng trong mái chờ hoặc trên vỉa hè, không đứng xuống lòng đường.
- Khi xe tới, nhìn số tuyến trên đầu xe, giơ tay vẫy để tài xế biết bạn muốn lên. Ở trạm có nhiều tuyến, xe không dừng nếu không ai vẫy.
- Lên xe, thanh toán theo cách tuyến đó áp dụng, đi vào phía trong, giữ tay vịn khi xe chạy.
- Theo dõi vị trí trên điện thoại, chuẩn bị xuống trước một trạm, bấm chuông hoặc báo phụ xe.
- Xuống xe, chờ xe chạy đi rồi mới băng qua đường, không băng qua ngay đầu hay đuôi xe buýt vì xe phía sau không thấy bạn.
Sau vài lần, bạn sẽ nhớ chỗ lên xuống và giờ chuyến. Lưu lại tuyến thường đi trong ứng dụng để lần sau chỉ cần mở ra xem xe đang ở đâu.
Xe công nghệ: đặt đúng điểm đón, đi đúng người
Đặt điểm đón ở chỗ xe dừng được. Ở các hẻm sâu và khu trọ có cổng chung, xe hai bánh còn vào được, xe bốn bánh thì không. Ghim điểm đón ở đầu hẻm, trước một cửa hàng có khoảng lùi, thay vì để ứng dụng tự lấy vị trí giữa hẻm hay giữa mặt quốc lộ.
Giờ cao điểm và trời mưa, khó gọi hơn. Lúc tan tầm, khi mưa lớn, nhu cầu tăng nên chờ lâu hơn và cước có thể cao hơn bình thường theo cách tính của từng ứng dụng. Nếu không gấp, chờ qua cơn đông hoặc đặt sớm.
Kiểm biển số, ảnh tài xế trước khi lên. Chỉ lên xe có biển số và tài xế khớp với thông tin trên ứng dụng. Nếu không khớp, huỷ chuyến và báo cho ứng dụng.
Chia sẻ chuyến đi với người thân. Phần lớn ứng dụng có nút chia sẻ hành trình. Với chuyến đi tối muộn hoặc lần đầu tới một nơi lạ, gửi hành trình cho người thân hoặc bạn cùng phòng.
Đội mũ bảo hiểm đúng cách. Với xe hai bánh, đội mũ tài xế đưa hoặc mang mũ riêng, cài quai. Chặng ra quốc lộ là chặng đông xe lớn, đây không phải chuyện hình thức.
Xe đưa đón của công ty, trường học và xe ôm quen
Một số công ty trong Công viên phần mềm và các xưởng, nhà máy quanh vùng có xe đưa đón nhân viên theo tuyến cố định, nhất là cho người làm ca. Khi nhận việc, nên hỏi bộ phận nhân sự có xe đưa đón không, điểm đón nằm ở đâu và giờ chạy thế nào. Nếu có, việc chọn chỗ trọ gần một điểm đón có thể giúp bạn khỏi phải mua xe trong những tháng đầu.
Một số trường học có xe đưa rước học sinh, thường do nhà trường hoặc đơn vị dịch vụ ký hợp đồng. Phụ huynh nên hỏi rõ xe có người phụ trách đi kèm không, điểm đón trả, cách liên lạc khi xe trễ, và kiểm tra trẻ đã xuống xe an toàn. Việc kiểm tra trẻ còn sót lại trên xe là trách nhiệm mà phụ huynh nên hỏi thẳng nhà trường.
Xe ôm truyền thống vẫn còn ở một số đầu hẻm, chợ và gần các trạm xe buýt lớn. Ưu điểm là người chạy biết rõ hẻm hóc trong vùng, hợp cho người lớn tuổi không dùng điện thoại thông minh. Thoả thuận giá trước khi đi và lưu lại cách liên lạc của một người chạy quen là cách nhiều gia đình vẫn dùng.
Ghép phương tiện theo việc
Bảng dưới gợi ý cách ghép phổ biến. Không có cách nào đúng cho mọi người; hãy thử một hai tuần rồi điều chỉnh.
| Việc | Cách ghép thường dùng | Điều cần để ý |
|---|---|---|
| Đi làm ở Công viên phần mềm, ở gần | Đi bộ hoặc xe đạp; ngày mưa gọi xe hai bánh | Đường đi không phải băng quốc lộ thì đi bộ dễ chịu |
| Đi làm ở nội đô hằng ngày | Xe buýt theo Trường Chinh, chặng cuối đi bộ hoặc xe công nghệ | Tính dư thời gian cho cao điểm chiều |
| Đi học đại học, cao đẳng | Xe buýt, xe đạp, hoặc đi chung với bạn | Hỏi ưu đãi vé cho sinh viên theo quy định hiện hành |
| Người lớn tuổi đi khám bệnh | Xe công nghệ bốn bánh hoặc người nhà đưa | Đặt điểm đón đầu hẻm, có người đi kèm nếu yếu |
| Đi chợ, siêu thị trong phường | Đi bộ, xe đạp, xe đẩy đi chợ | Đi giờ sáng hoặc chiều mát, tránh trưa nắng |
| Về quê, đi xa | Xe công nghệ hoặc xe buýt ra bến, hoặc đón xe khách | Có bài riêng về đi các tỉnh trong danh mục này |
Điểm chung của các cách ghép là chặng cuối. Trong phường, nhiều quãng từ trạm xe buýt vào khu trọ chỉ vài trăm mét nhưng đi qua hẻm tối hoặc đường không vỉa hè. Biết trước chặng cuối của mình đi thế nào là nửa câu chuyện.
An toàn khi đi một mình buổi tối
Người đi làm ca, sinh viên học tối, người mới lên thành phố thường phải đi một mình buổi tối. Vài thói quen nhỏ giúp an toàn hơn: chọn trạm xe buýt có đèn và có cửa hàng còn mở gần đó; đi trên đường lớn có người qua lại rồi mới rẽ vào hẻm; tránh vừa đi vừa cầm điện thoại giơ ra phía lòng đường, nơi kẻ giật đồ đi xe máy dễ ra tay.
Cất túi xách, ba lô ở phía trong người, không đeo hờ một bên vai phía đường. Khi đi bộ trong hẻm vắng mà thấy có người bám theo, đi vào một cửa hàng còn mở hoặc gọi người thân. Lưu sẵn số khẩn cấp 113 và số của người ở cùng phòng.
Phụ nữ đi một mình bằng xe công nghệ lúc khuya nên ngồi ghế sau với xe bốn bánh, giữ điện thoại trong tay và theo dõi lộ trình trên ứng dụng; nếu xe đi lệch hướng một cách khó hiểu, hỏi lại ngay và yêu cầu dừng ở chỗ đông người. Đó không phải là nghi ngờ người khác mà là thói quen tự bảo vệ hợp lý, tài xế đứng đắn đều hiểu.
Với người thuê trọ, hỏi trước chủ nhà về giờ đóng cổng và cách vào khi về muộn. Một cổng khoá lúc nửa đêm mà không ai mở là lý do khiến nhiều người phải đứng đợi ngoài đường; báo trước với chủ nhà hoặc bạn cùng dãy trọ khi biết mình sẽ về muộn.
Câu hỏi thường gặp
Có xe buýt từ Trung Mỹ Tây vào trung tâm thành phố không?
Có những tuyến chạy qua vùng này về phía Tân Bình và khu trung tâm cũ, chủ yếu theo trục Trường Chinh. Mạng tuyến thay đổi theo thời kỳ, nên trước khi đi hãy tra trên ứng dụng tra cứu xe buýt của thành phố hoặc bản đồ có chế độ phương tiện công cộng để biết tuyến, trạm và giờ chạy hiện tại.
Sinh viên có được giảm giá vé xe buýt không?
Thành phố có chính sách ưu đãi vé cho một số đối tượng như học sinh, sinh viên, người cao tuổi, người khuyết tật, thường áp dụng qua vé tháng hoặc thẻ. Mức ưu đãi và giấy tờ cần có thay đổi theo quy định từng thời kỳ; hỏi nhân viên trên xe hoặc điểm bán vé tháng để biết cách đăng ký.
Đặt xe công nghệ vào hẻm trọ nhưng tài xế không vào được thì sao?
Nhiều hẻm trọ chỉ vừa xe máy hoặc có cổng chung, xe bốn bánh không vào được. Cách tốt nhất là ghim điểm đón ở đầu hẻm, ghi chú mốc dễ thấy và ra đầu hẻm chờ. Với xe hai bánh, ghi rõ lớp hẻm và màu cổng để tài xế tìm nhanh.
Không có xe máy thì có nên thuê trọ xa Công viên phần mềm không?
Nếu không có xe máy, nên ưu tiên chỗ ở đi bộ hoặc đạp xe được tới chỗ làm, hoặc gần một trạm xe buýt hay điểm đón xe công ty. Chỗ trọ rẻ hơn nhưng xa có thể tốn hơn khi cộng tiền đi xe công nghệ mỗi ngày.
Người lớn tuổi đi khám bệnh một mình bằng xe buýt có ổn không?
Với người còn khoẻ, quen đường thì được, nhưng nên tránh giờ cao điểm, chọn tuyến không phải chuyển và trạm không phải băng qua đường lớn. Người yếu, có bệnh tim mạch hoặc dễ chóng mặt nên có người đi kèm hoặc đi xe bốn bánh để an toàn hơn.
Mất đồ trên xe buýt hoặc xe công nghệ thì làm gì?
Với xe công nghệ, báo ngay trên ứng dụng ở mục chuyến đi vừa rồi để liên lạc với tài xế. Với xe buýt, ghi nhớ số tuyến, giờ và hướng đi rồi liên hệ đơn vị vận hành tuyến đó, thường có thông tin trên xe hoặc trên ứng dụng tra cứu. Báo càng sớm càng dễ tìm lại.