Đi xem phòng trọ ở Trung Mỹ Tây: danh sách kiểm tra từ cổng hẻm đến ổ điện

Khi đi xem phòng trọ ở Trung Mỹ Tây, kiểm theo thứ tự từ ngoài vào trong: hẻm và cổng (có đèn, có ngập, giờ đóng cổng), chỗ để xe, lối thoát khi cháy, rồi mới tới trong phòng (điện, nước, ẩm mốc, cửa, tiếng ồn) và cuối cùng là giấy tờ, cách tính tiền của chủ nhà. Chỉ đặt cọc sau khi đã gặp đúng chủ nhà, xem tận mắt và hiểu rõ các khoản phải trả hằng tháng.

Danh sách dưới đây viết cho người đi xem phòng lần đầu, nhưng người đã thuê nhiều lần cũng hay bỏ sót vài mục. Có thể chụp màn hình bài và mang theo khi đi xem, đánh dấu từng mục. Bài không nêu giá thuê; các khoản tiền chỉ nói cách tính và câu nên hỏi.

Từ ngoài vào: hẻm, cổng và chỗ để xe

Phần lớn những gì làm người thuê bực mình sau vài tháng nằm ngoài cửa phòng. Xem kỹ những mục này trước khi bước vào phòng.

• Hẻm vào. Rộng bao nhiêu, xe cứu thương, xe chữa cháy vào tới gần được không, có đèn buổi tối không, có đoạn trũng đọng nước không.
• Cổng chung. Có khoá, có camera không; giờ đóng cổng là mấy giờ; người về muộn vào bằng cách nào, chìa riêng hay mã khoá.
• Chỗ để xe. Xe để trong nhà, trong sân có mái hay ngoài hẻm; có người trông không; có tính tiền riêng không; có chỗ sạc xe điện an toàn không.
• Lối thoát. Nhà nhiều tầng có cầu thang thứ hai hoặc lối thoát phụ không; cửa sổ, ban công có bị bít khung sắt kín không; cửa chính có mở được từ trong ra nhanh không.
• Rác và vệ sinh chung. Rác để ở đâu, ai thu, bao lâu một lần; nhà vệ sinh chung (nếu có) sạch không, ai dọn.
• Hàng xóm xung quanh. Có xưởng chạy máy, quán nhậu, karaoke, chỗ tập kết vật liệu sát bên không.

Nếu một trong các mục an toàn như lối thoát, đường cho xe chữa cháy, chỗ sạc xe điện có vấn đề rõ ràng, đó là lý do đủ để bỏ qua phòng, dù phòng bên trong có đẹp tới đâu.

Trong phòng: những thứ phải tự tay thử

Ảnh đăng tin luôn đẹp hơn thực tế. Khi đứng trong phòng, đừng chỉ nhìn; thử từng thứ.

• Ổ điện, công tắc. Cắm sạc điện thoại vào từng ổ xem có điện không; ổ có lỏng, có cháy sém không; dây điện đi nổi có được đi trong ống không.
• Cầu dao, aptomat. Phòng có aptomat riêng không, nằm ở đâu; có biết cách ngắt khi cần không.
• Nước. Mở vòi xem áp lực, màu nước; xả bồn cầu; xem nước có rò xuống sàn không; hỏi nước dùng là nước máy hay nước giếng.
• Máy lạnh, máy nước nóng. Bật thử máy lạnh vài phút xem có lạnh, có chảy nước không; máy nước nóng có dây tiếp đất không.
• Ẩm mốc, thấm dột. Nhìn góc trần, chân tường, sau tủ; vết ố vàng là dấu hiệu thấm. Ngửi mùi ẩm khi bước vào.
• Cửa và khoá. Khoá cửa chính có chắc, có thay khoá khi đổi người thuê không; cửa sổ có chốt.
• Ánh sáng, thông gió. Phòng có cửa sổ thật ra không gian thoáng hay chỉ ra một khe tường; buổi trưa có nóng hầm không.
• Sóng điện thoại, mạng. Kiểm sóng di động trong phòng; hỏi mạng internet chung hay tự kéo, tốc độ thế nào nếu làm việc ở nhà.

Chụp ảnh lại những chỗ hư hỏng, bẩn, ố bạn thấy khi xem phòng. Nếu thuê, những ảnh này là bằng chứng tình trạng phòng ban đầu khi trả phòng, giúp tránh bị trừ cọc vô lý.

Tiếng ồn và nhịp sống của khu

Ở Trung Mỹ Tây, tiếng ồn đến từ nhiều nguồn khác nhau tuỳ khu. Gần Quốc lộ 1 là tiếng xe tải suốt đêm. Gần các trục như Tô Ký là tiếng xe máy giờ cao điểm và hàng quán. Trong khu dân cư là tiếng trẻ con, tiếng loa, tiếng hát karaoke cuối tuần. Cạnh xưởng nhỏ là tiếng máy móc theo ca. Không có khu nào hoàn toàn yên; điều cần biết là tiếng ồn đó có rơi vào giờ bạn ngủ hay không.

Người làm ca đêm, ví dụ nhân viên hỗ trợ khách hàng theo giờ nước ngoài, ngủ ban ngày, thì tiếng ồn ban ngày của khu chợ, trường học là vấn đề lớn. Người đi làm giờ hành chính thì sợ tiếng xe tải đêm hay nhóm nhậu khuya hơn. Vì thế câu hỏi đúng không phải "có ồn không" mà "ồn lúc nào".

Trong dãy trọ, tường mỏng giữa các phòng là chuyện phổ biến. Khi xem phòng, gõ nhẹ vào tường chung; nghe xem phòng bên có tiếng nói chuyện lọt qua không. Hỏi chủ nhà về nội quy giờ giấc, chuyện tiếp khách, chuyện nuôi thú cưng. Một dãy trọ có nội quy rõ ràng và chủ nhà giữ nếp thường dễ sống hơn, kể cả khi nội quy có vẻ khắt khe.

Các khoản tiền cần hỏi rõ trước khi đặt cọc

Tiền phòng chỉ là một phần. Nhiều người chỉ hỏi giá phòng rồi tới tháng đầu mới bất ngờ với các khoản đi kèm. Bảng dưới liệt kê những khoản thường gặp và câu nên hỏi; con số cụ thể tuỳ từng nơi.

Ghi tất cả các khoản vào hợp đồng hoặc ít nhất vào tin nhắn với chủ nhà. Khi mọi khoản đã rõ trên giấy, việc so sánh giữa hai phòng mới công bằng: một phòng giá thấp hơn nhưng tính điện cao và nhiều phí phụ có khi đắt hơn phòng kia.

So sánh hai, ba phòng cho công bằng

Viết ra cùng một danh sách cho mọi phòng. Sau ba phòng, trí nhớ bắt đầu trộn lẫn. Ghi lại cho từng phòng cùng các mục: đường đi làm, hẻm, chỗ để xe, lối thoát, điện nước, tiếng ồn, tổng tiền mỗi tháng. Ảnh chụp đặt tên theo phòng.

Tính tổng chi phí tháng, không chỉ tiền phòng. Cộng tiền phòng, điện nước dự kiến theo mức dùng của bạn, phí rác, mạng, gửi xe và cả chi phí đi lại. Hai phòng có giá phòng chênh nhau nhưng tổng tháng có khi gần bằng nhau.

Chia mục thành "không thể chấp nhận" và "chịu được". Lối thoát kém, hẻm ngập sâu, chủ nhà né giấy tờ thường thuộc nhóm không thể chấp nhận. Phòng hơi nhỏ, sơn cũ, xa chợ một chút thường thuộc nhóm chịu được. Loại phòng có mục nhóm đầu trước, rồi mới so phần còn lại.

Để ý cảm giác về chủ nhà. Chủ nhà trả lời rõ ràng, có nội quy, sửa chữa nhanh khi người thuê báo hỏng là thứ giá trị trong cả thời gian ở. Hỏi người đang thuê xem lần gần nhất báo hỏng, chủ nhà xử lý thế nào.

Ngủ một đêm trước khi quyết định. Trừ khi chắc chắn, để qua một đêm rồi mới đặt cọc. Sáng hôm sau nhìn lại danh sách thường thấy rõ hơn lúc đứng trong phòng nghe người cho thuê giới thiệu.

Kiểm người cho thuê, tránh lừa đặt cọc

Lừa đặt cọc phòng trọ qua mạng là chuyện có thật ở các vùng nhiều người thuê, nhất là vào mùa cao điểm. Vài bước dưới đây giúp giảm rủi ro.

1. Không chuyển tiền cọc khi chưa xem phòng tận mắt, dù người đăng tin nói "nhiều người hỏi, cọc giữ chỗ trước".
2. Gặp trực tiếp người cho thuê tại phòng; hỏi họ là chủ nhà hay người được chủ nhà uỷ quyền.
3. Xin xem giấy tờ chứng minh quyền cho thuê ở mức hợp lý: giấy tờ nhà đứng tên họ, hoặc giấy uỷ quyền, hợp đồng thuê lại có đồng ý của chủ nhà.
4. Đối chiếu tên trên giấy tờ với tên người nhận tiền cọc; chuyển khoản vào tài khoản đúng tên đó, ghi rõ nội dung.
5. Hỏi người ở dãy bên cạnh hoặc hàng xóm xem người cho thuê có đúng là chủ không.
6. Nhận giấy biên nhận cọc hoặc ký hợp đồng ghi rõ số tiền, ngày vào ở, ngày bắt đầu tính tiền phòng.

Nếu người cho thuê từ chối gặp mặt, từ chối cho xem giấy tờ, giục chuyển tiền gấp, đó là dấu hiệu nên dừng lại.

Một kiểu lừa khác hay gặp là người thuê cũ đăng tin "nhượng phòng", nhận cọc của nhiều người rồi biến mất, trong khi chủ nhà không hề biết. Khi nhận lại phòng từ người thuê trước, luôn gặp chủ nhà và ký lại hợp đồng với chủ nhà.

Hỏi về đăng ký cư trú và nội quy

Ở TP Hồ Chí Minh, người đến ở trọ phải được đăng ký tạm trú theo quy định về cư trú; chủ nhà và người thuê đều có trách nhiệm trong việc này. Khi xem phòng, hỏi chủ nhà sẽ hỗ trợ đăng ký tạm trú thế nào, cần người thuê chuẩn bị gì. Chủ nhà làm việc này đàng hoàng thường cũng là chủ nhà quản lý dãy trọ có nề nếp. Cách làm thủ tục có bài riêng ở danh mục thủ tục hành chính của trang.

Nội quy là phần mà người thuê hay bỏ qua cho tới khi xảy ra chuyện. Hỏi: được nấu ăn trong phòng không, nấu bằng bếp gì; được nuôi thú cưng không; khách tới chơi được ở lại qua đêm không; giờ đóng cổng; quy định về tiếng ồn; quy định sạc xe điện. Một nội quy rõ ràng có lợi cho cả hai bên.

Cuối cùng, hỏi về thời hạn thuê tối thiểu và việc báo trước khi chuyển đi. Nhiều nơi yêu cầu ở tối thiểu một số tháng nhất định, hoặc báo trước một khoảng thời gian, nếu không sẽ mất cọc. Hiểu rõ từ đầu thì sau này khỏi tranh cãi.

Với người làm ở Công viên phần mềm có thể chuyển dự án, chuyển công ty sau vài tháng, thời hạn tối thiểu và điều kiện báo trước là điều khoản đáng thương lượng ngay từ đầu, trước khi đặt cọc, chứ không phải lúc đã muốn chuyển đi.

Câu hỏi thường gặp

Đi xem phòng trọ nên mang theo gì?

Mang điện thoại có sạc để thử ổ điện và chụp ảnh tình trạng phòng, giấy bút hoặc danh sách kiểm tra, và nếu được thì đi cùng một người quen. Đi xem vào cả ban ngày lẫn buổi tối nếu có thể để thấy hẻm, đèn, tiếng ồn ở hai thời điểm.

Làm sao biết phòng có bị thấm, ẩm mốc?

Nhìn kỹ góc trần, chân tường, sau tủ, quanh khung cửa sổ: vết ố vàng, mảng sơn phồng, nấm mốc đen là dấu hiệu thấm. Ngửi mùi ẩm khi bước vào. Xem phòng sau một cơn mưa sẽ thấy rõ nhất. Phòng thấm lâu ngày ảnh hưởng sức khoẻ, nhất là với trẻ nhỏ.

Chủ nhà không cho xem giấy tờ nhà thì có nên thuê không?

Không cần xem bản gốc mọi giấy tờ, nhưng nên có cách xác nhận người cho thuê có quyền cho thuê: giấy tờ đứng tên, giấy uỷ quyền hoặc xác nhận của hàng xóm, tổ dân phố. Nếu người cho thuê né tránh mọi cách xác nhận và giục cọc, nên thận trọng.

Có nên thuê phòng không có cửa sổ không?

Phòng không có cửa sổ thông thoáng thường nóng, ẩm, thiếu ánh sáng và khó thoát khi có cháy. Nếu buộc phải thuê vì chi phí, nên chọn phòng có quạt thông gió, kiểm kỹ lối thoát chung của dãy trọ và không nấu ăn trong phòng.

Phòng trọ có gác lửng cần kiểm gì?

Kiểm độ chắc của sàn gác và cầu thang, chiều cao từ gác tới trần, độ nóng trên gác buổi trưa, ổ điện và dây điện trên gác. Gác lửng thấp sát mái tôn rất nóng; dây điện đi chằng chịt trên gác là rủi ro cháy.

Thuê phòng qua tin đăng trên mạng xã hội có an toàn không?

Có thể tìm được phòng tốt, nhưng cũng là nơi hay có tin giả, tin lừa đặt cọc. Luôn xem phòng tận mắt, gặp đúng chủ nhà, chỉ chuyển tiền sau khi đã xác nhận và có giấy biên nhận hoặc hợp đồng ghi rõ.